Quorum VvE-vergadering: opkomst, meerderheid en tweede ALV

Kort antwoord: het quorum is de opkomsteis: het aantal stemmen dat aanwezig of vertegenwoordigd moet zijn voordat de vergadering van eigenaars een geldig besluit kan nemen. De wet schrijft geen quorum voor; artikel 5:127 lid 1 BW eist alleen een volstrekte meerderheid van de uitgebrachte stemmen, tenzij de statuten in je splitsingsreglement iets anders bepalen. De modelreglementen van 1973, 1983 en 1992 eisen voor gewone besluiten dat de helft van alle stemmen aanwezig of vertegenwoordigd is; die van 2006 en 2017 hebben alleen een quorum van twee derde voor zwaardere besluiten, zoals uitgaven buiten het onderhoud. Wordt het quorum niet gehaald, dan volgt een tweede vergadering, op zijn vroegst twee weken (1973 tot en met 2006) of vijftien dagen (2017) later, waarin de opkomsteis vervalt.

Hieronder lees je wat elk modelreglement zegt, met een rekenvoorbeeld, wat je doet als het quorum niet wordt gehaald en wat er mogelijk verandert. Dit is uitleg van de wet en de modelteksten, geen juridisch advies. Wat in jouw VvE geldt, staat in je eigen splitsingsakte en het modelreglement waar die naar verwijst. De akte kan van het model afwijken.

Quorum en meerderheid: twee verschillende eisen

Bij elke stemming spelen twee vragen. Het quorum gaat over de opkomst: zijn er genoeg stemmen aanwezig of via een volmacht vertegenwoordigd? De meerderheid gaat over de uitslag: hoeveel van de uitgebrachte stemmen zijn vóór? Wat soms "beslissingsquorum" heet, is in de wet en de modelreglementen gewoon de vereiste meerderheid.

• De wet: besluiten worden genomen bij volstrekte meerderheid van de uitgebrachte stemmen, voor zover de statuten niet anders bepalen (artikel 5:127 lid 1 BW). Een opkomsteis staat niet in de wet.
• De statuten: die staan in het splitsingsreglement bij de akte (artikel 5:112 lid 1 onder e BW), en daarin staan ook het quorum en de zwaardere meerderheden.
• Stemmen, geen appartementen: het totaal aantal stemmen en het aantal per eigenaar staan in de akte (artikel 5:112 lid 2 onder d BW; 1992, artikel 34 lid 2; 2006, artikel 47 lid 2; 2017, artikel 51.2). Een groot appartement kan meer stemmen hebben dan een klein. Dat aantal kan gelijk zijn aan de breukdelen, maar dat hoeft niet.

Soms telt de wet alle stemmen, ook van wie er niet is. Voor een wijziging van de splitsingsakte via het bestuur is vier vijfde nodig van het aantal stemmen dat aan alle eigenaars toekomt (artikel 5:139 lid 2 BW), zie de splitsingsakte wijzigen. Wegblijven werkt dan als een tegenstem.

Het quorum per modelreglement

Model	Gewoon besluit	Zwaarder besluit	Tweede vergadering	Stemmen staken
1973	Volstrekte meerderheid; quorum de helft van alle stemmen (artikel 36 lid 1 en 4)	Drie vierde, quorum twee derde, bij uitgaven boven een bedrag uit de akte (artikel 37 lid 5)	2 tot 6 weken later, besluit ongeacht de opkomst (artikel 36 lid 4 en 37 lid 5)	Voorstel verworpen (artikel 36 lid 2)
1983	Volstrekte meerderheid; quorum de helft van alle stemmen (artikel 37 lid 1 en 5)	Drie vierde, quorum twee derde, bij uitgaven buiten het onderhoud boven een vastgesteld bedrag (artikel 38 lid 5)	2 tot 6 weken later, besluit ongeacht de opkomst (artikel 37 lid 5 en 38 lid 5)	Voorstel verworpen (artikel 37 lid 2)
1992	Volstrekte meerderheid; quorum de helft van alle stemmen, niet voor begrotingsposten tot 10 procent overschrijding en uitgaven uit een speciale reserve (artikel 37 lid 1 en 5)	Twee derde, quorum twee derde, onder meer bij uitgaven buiten het onderhoud boven een vastgesteld bedrag en verbouwingen (artikel 38 lid 5 en 8)	2 tot 6 weken later, besluit ongeacht de opkomst (artikel 38 lid 6)	Voorstel verworpen (artikel 37 lid 2)
2006	Volstrekte meerderheid, geen quorum (artikel 50 lid 1)	Twee derde, quorum twee derde, onder meer bij uitgaven buiten het onderhoud en uitgaven uit het reservefonds (artikel 52 lid 5)	2 tot 6 weken later, twee derde meerderheid, ongeacht de opkomst (artikel 52 lid 6)	Voorstel verworpen (artikel 50 lid 2)
2017	Volstrekte meerderheid, geen quorum (artikel 54.1)	Twee derde, quorum twee derde, onder meer bij uitgaven buiten het onderhoud en verplichtingen boven € 5.000 of een ander vastgesteld drempelbedrag (artikel 56.5)	15 dagen tot 6 weken later, twee derde meerderheid, ongeacht de opkomst (artikel 56.6)	Voorstel verworpen (artikel 54.2)
Kleine VvE 2021	Gewone meerderheid, geen quorum (artikel 33 lid 1)	Staat niet in het model	Staat niet in het model	Op verzoek van een eigenaar beslist de beheerder of een andere deskundige (artikel 33 lid 2)

Waarom je elders iets anders leest: veel sites schrijven dat voor gewone besluiten altijd de helft van de stemmen aanwezig moet zijn. Dat staat in de modellen van 1973, 1983 en 1992, maar niet in die van 2006 en 2017. Het model is bovendien een uitgangspunt: het reglement van 1992 geldt "voor zover bij de akte niet anders is bepaald" (artikel 45). Welke editie jouw akte volgt en wat erin is aangepast, lees je in de akte zelf.

Rekenvoorbeeld: stemmen, blanco en onthouding

Een VvE heeft acht appartementen en volgens de akte 100 stemmen: vier kleine appartementen met elk 10 stemmen en vier grote met elk 15. Op de vergadering zijn drie kleine en twee grote appartementen aanwezig of vertegenwoordigd: 60 stemmen, uit vijf van de acht appartementen.

Situatie	Berekening	Uitkomst
Quorum gewoon besluit onder 1992 (de helft)	60 van 100 stemmen; nodig is minstens 50	Gehaald
Quorum zwaarder besluit (twee derde)	60 van 100 stemmen; nodig is minstens 66,7	Niet gehaald: tweede vergadering
Gewoon besluit: voor 25, tegen 20, blanco 15	Uitgebracht zijn 45 stemmen; meer dan de helft is meer dan 22,5	Aangenomen
Gewoon besluit: voor 25, tegen 25, onthouding 10	Voor en tegen zijn gelijk	Stemmen staken: verworpen
Tweede vergadering onder 2017, zwaarder besluit: 40 stemmen aanwezig, voor 30, tegen 10	30 van 40 is 75 procent, meer dan twee derde	Aangenomen, ook al is 40 minder dan twee derde van 100

Tel je in de derde regel appartementen in plaats van stemmen, dan lijkt het gelijk op te gaan: twee appartementen voor, twee tegen en een blanco. Met stemgewicht is het voorstel aangenomen. Blanco stemmen tellen in geen van de modellen mee voor de meerderheid: ze zijn van onwaarde (1973, artikel 36 lid 2), alleen van betekenis voor het quorum (1983 en 1992, artikel 37 lid 3), of worden net als ongeldige stemmen en onthoudingen niet tot de uitgebrachte stemmen gerekend (2006, artikel 50 lid 1; 2017, artikel 54.1; kleine VvE 2021, artikel 33 lid 1). Wie blanco stemt of zich onthoudt, staat wel op de presentielijst en telt dus mee voor de opkomst.

Presentielijst en volmachten

Of het quorum is gehaald, blijkt uit de presentielijst. Onder 1973, 1983 en 1992 blijkt de aanwezigheid uit de lijst die vóór de aanvang is getekend (1973, artikel 32 lid 8; 1983, artikel 33 lid 8; 1992, artikel 33 lid 9). Onder 2006 en 2017 moeten alle aanwezige stemgerechtigden tekenen, is de lijst bepalend voor het quorum en tekent een gevolmachtigde namens de eigenaar die hij vertegenwoordigt (artikel 45 lid 9 en artikel 50.3).

• Volmacht: een eigenaar kan zich laten vertegenwoordigen door een gevolmachtigde, die geen lid hoeft te zijn. Schriftelijk onder 1992 (artikel 36) en 2006 (artikel 49), schriftelijk of per e-mail onder 2017 (artikel 53.1). Onder 2006 en 2017 kan een bestuurder geen gevolmachtigde zijn.
• Meer eigenaren van één appartement stemmen via één van hen of via een derde die ze aanwijzen (1992, artikel 35 lid 1; 2006, artikel 48 lid 1; 2017, artikel 52.1).

Het oordeel van de voorzitter over de uitslag is beslissend. Wordt het direct betwist, dan kan een nieuwe stemming volgen (artikel 2:13 lid 3 en 4 BW, via artikel 5:124 lid 2 BW ook voor de VvE).

Digitaal aanwezig vanaf 2027

Vanaf 1 januari 2027 kan wie de vergadering bijeenroept bepalen dat die ook of alleen digitaal toegankelijk is (artikel 5:127 lid 4 BW; Staatsblad 2026, 161 en 259). Wie digitaal meedoet, moet te identificeren zijn, rechtstreeks kunnen stemmen en via beeld en geluid in twee richtingen kunnen volgen en meepraten (lid 8). Volgens de memorie van toelichting tellen digitaal aanwezigen gewoon mee voor de aanwezigheid en kan een elektronische presentielijst van ingelogde leden en gevolmachtigden dienen.

Stemmen die vooraf elektronisch worden uitgebracht, tellen alleen mee als de statuten dat regelen, niet eerder dan op de dertigste dag voor de vergadering (lid 9; al geregeld in het Modelreglement 2017, artikel 53.2). Meer in digitaal vergaderen in de VvE.

Wat als het quorum niet wordt gehaald?

De vergadering kan dan gewoon doorgaan: bespreken mag, en over punten zonder quorumeis kan worden besloten. Over de punten waarvoor het quorum geldt, kan geen geldig besluit worden genomen (bijvoorbeeld 1992, artikel 37 lid 5; 2017, artikel 56.5). Daarna:

1. Stel het vast bij de opening aan de hand van de presentielijst, per agendapunt waarvoor een quorum geldt, en zet het in de notulen.
2. Schrijf een tweede vergadering uit, niet eerder dan twee weken en niet later dan zes weken na de eerste (1973 tot en met 2006), of tussen vijftien dagen en zes weken (2017). Dezelfde avond past dus niet in deze modellen, tenzij je akte iets anders bepaalt.
3. Vermeld in de oproeping dat het een tweede vergadering is als bedoeld in het reglement.
4. Beperk je tot de aanhangige onderwerpen. Daarover kan worden besloten ongeacht het aantal aanwezige stemmen. Onder 2006 en 2017 blijft twee derde van de uitgebrachte stemmen nodig (artikel 52 lid 6 en artikel 56.6).

Wordt toch besloten zonder dat het quorum is gehaald, dan is dat in strijd met een regel over hoe besluiten tot stand komen. Zo'n besluit is in elk geval vernietigbaar (artikel 2:15 lid 1 onder a BW). De rechtbank Amsterdam noemde een gemist quorum in 2012 zelfs een fundamenteel gebrek dat het besluit nietig maakt (ECLI:NL:RBAMS:2012:BX8761), maar reken daar niet op. Vernietiging vraag je aan bij de kantonrechter, binnen een maand na de dag waarop je van het besluit kennis nam of kon nemen (artikel 5:130 BW); zie conflict met VvE of bestuur. De vergadering kan zo'n besluit ook bevestigen met een nieuw besluit dat wel aan de eisen voldoet (artikel 2:15 lid 6 BW).

Wat verandert er mogelijk? Het wetsvoorstel

Van 1 juli tot en met 20 september 2026 lag een wetsvoorstel in internetconsultatie waarmee besluiten over onderhoud, verduurzaming en de financiering daarvan kunnen worden genomen met 50 procent plus één van de aanwezige stemmen. Volgens de consultatie geldt nu, afhankelijk van de splitsingsakte, vaak twee derde of drie vierde. Over de opkomst staat er: "Het quorum (opkomsteis bij stemming) blijft onveranderd." Het ministerie verwacht de wetswijziging in het najaar van 2027.

Tot die tijd is het een voorstel en gelden de regels uit je reglement. De consultatietekst spreekt van aanwezige stemmen, de huidige wet van uitgebrachte stemmen; hoe de definitieve wet dat regelt, is nog niet bekend. Lees meer over het wetsvoorstel voor verduurzaming en onderhoud en over hoe de besluitvorming in een VvE werkt.

Checklist voor de voorzitter

1. Zoek op welk modelreglement je akte volgt en welke afwijkingen erin staan. Noteer per soort besluit het quorum en de meerderheid.
2. Maak een lijst met het totaal aantal stemmen en de stemmen per appartement uit de akte, zodat je bij de opening kunt optellen.
3. Markeer op de agenda welke voorstellen een zwaarder besluit vragen. Onder 2017 kan een voorstel dat niet op de agenda staat alleen worden behandeld als alle stemgerechtigden instemmen (artikel 50.2); zie agendapunten inbrengen.
4. Roep op tijd op: minstens vijftien dagen onder 1992, 2006, 2017 en kleine VvE 2021 (artikel 33 lid 8, 45 lid 8, 50.2 en 30 lid 3), acht dagen onder 1973 en 1983 (artikel 32 lid 6 en 33 lid 6).
5. Vraag wie niet kan komen om een volmacht, en controleer volmachten vóór de opening.
6. Laat iedereen de presentielijst tekenen en stel bij de opening per soort besluit vast of het quorum is gehaald.
7. Tel bij elke stemming de uitgebrachte stemmen zonder blanco, en onder 2006 en 2017 ook zonder ongeldige stemmen en onthoudingen. Spreek de uitslag uit en zet die in de notulen.
8. Niet gehaald? Plan de tweede vergadering binnen de termijn en vermeld in de oproeping dat het een tweede vergadering is.

Veelgestelde vragen over het quorum in de VvE

Wat is een quorum bij een VvE?

Het minimum aantal stemmen dat aanwezig of vertegenwoordigd moet zijn om geldig te kunnen besluiten. Het staat niet in de wet maar in je splitsingsreglement; de wet regelt alleen de meerderheid (artikel 5:127 lid 1 BW).

Hoeveel eigenaren moeten aanwezig zijn bij een VvE-vergadering?

Het gaat om stemmen, niet om eigenaren. Onder 1973, 1983 en 1992 moet voor gewone besluiten de helft van alle stemmen aanwezig of vertegenwoordigd zijn. Onder 2006 en 2017 geldt voor gewone besluiten geen quorum, voor zwaardere besluiten twee derde.

Tellen blanco stemmen en onthoudingen mee?

Niet voor de meerderheid. Onder 2006 en 2017 rekenen blanco stemmen, ongeldige stemmen en onthoudingen niet tot de uitgebrachte stemmen (artikel 50 lid 1 en 54.1). Onder 1983 en 1992 zijn blanco stemmen alleen van betekenis voor het quorum (artikel 37 lid 3).

Wat gebeurt er als de stemmen staken?

Bij een stemming over een voorstel is het voorstel verworpen (1992, artikel 37 lid 2; 2006, artikel 50 lid 2; 2017, artikel 54.2). Bij een stemming over personen wordt herstemd en beslist zo nodig het lot. Onder het model voor kleine VvE's kan een eigenaar een deskundige laten beslissen (artikel 33 lid 2).

Mag de tweede vergadering direct na de eerste?

Niet volgens de modelreglementen: de tweede vergadering is op zijn vroegst twee weken (1973 tot en met 2006) of vijftien dagen (2017) na de eerste, en uiterlijk zes weken. Je akte kan iets anders bepalen.

Wat is een gekwalificeerde meerderheid in een VvE?

Een zwaardere meerderheid, bijvoorbeeld voor uitgaven buiten het onderhoud of verbouwingen: twee derde van de uitgebrachte stemmen onder 1992, 2006 en 2017, drie vierde onder 1973 en 1983, steeds met een quorum van twee derde van alle stemmen.

Hoeveel volmachten mag één persoon hebben?

De modelreglementen van 1992, 2006, 2017 en kleine VvE 2021 noemen geen maximum. Kijk ook in je eigen akte.

Vergaderen en stemmen met de VvE-app

In de VvE-app plan je een vergadering met agenda en verstuur je de oproeping. Leden kunnen zich vanuit hun eigen account present melden en eigenaren kunnen een machtiging afgeven. Stemrondes tellen per appartement, met of zonder stemgewicht, en na afloop zet je besluiten, presentielijst en stemmingen in een PDF-verslag. Of het quorum en de meerderheid zijn gehaald, stel je als voorzitter vast aan de hand van je eigen reglement. Bekijk de VvE-app.

Bronnen

• Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikelen 5:112, 5:124, 5:127, 5:130 en 5:139, en Boek 2, artikelen 2:13 en 2:15, geraadpleegd 29 september 2026.
• Staatsblad 2026, 161, artikel II, en Staatsblad 2026, 259; memorie van toelichting, Kamerstuk 36489, nr. 3 (11 januari 2024).
• KNB, modelreglementen bij splitsing in appartementsrechten 1973, 1983, 1992, 2006, 2017 en kleine VvE 2021, geraadpleegd 29 september 2026.
• Internetconsultatie wetsvoorstel versnelling verduurzaming en onderhoud VvE's (1 juli tot en met 20 september 2026) en Ministerie van BZK, VvE-versnellingsagenda Verduurzaming, geraadpleegd 29 september 2026.
• Rechtbank Amsterdam 8 augustus 2012, ECLI:NL:RBAMS:2012:BX8761, rechtsoverweging 4.3, geraadpleegd 29 september 2026.